Krótko
Dzieci zaczynają chodzić samodzielnie najczęściej około 12. miesiąca życia, większość między 9. a 18. miesiącem, a cała norma jest szersza, od ok. 8 do 18 miesięcy. Późniejszy start nie jest sam w sobie sygnałem alarmowym. Jeśli maluch nie stawia samodzielnych kroków do ok. 18. miesiąca, zapytaj pediatrę.
Jaki zakres jest normą?
Normą jest cały przedział, a nie jedna data. Według badania WHO z 2006 r. (MGRS) mediana samodzielnego chodzenia wynosi 12,1 miesiąca, a zdrowe dzieci zaczynają od 8,2 do 17,6 miesiąca. Pozostałe etapy też mają szerokie okna:
| Etap | Zakres WHO (mies.) |
|---|---|
| Raczkowanie | 5,2–13,5 |
| Chodzenie z podparciem | 5,9–13,7 |
| Samodzielne stanie | 6,9–16,9 |
| Samodzielne chodzenie | 8,2–17,6 |
Polskie poradniki podają podobny zakres: od 9 lub 10 do 18 miesięcy, z największą liczbą pierwszych kroków między 12. a 14. miesiącem. Dziecko, które chodzi w 16. miesiącu, mieści się w normie, tak jak to, które ruszyło w 10.
Jakie etapy poprzedzają pierwsze kroki?
Chód poprzedza kilka etapów, a kolejność jest u większości dzieci podobna:
- Pełzanie i raczkowanie, zwykle między 6. a 10. miesiącem.
- Pozycja „na niedźwiadka”, czyli oparcie na dłoniach i stopach z uniesionymi biodrami.
- Klęk i podciąganie się do stania.
- Wstawanie i chodzenie przy meblach, najpierw bokiem.
- Chód bez podparcia.
Więcej o raczkowaniu znajdziesz w poradniku o tym, kiedy dziecko raczkuje. Żadnego z tych etapów nie trzeba przyspieszać. Maluch, któremu dasz czas, sam wybierze moment, w którym jest gotowy.
Czy raczkowanie jest konieczne?
Nie, raczkowanie nie jest warunkiem chodzenia. Część dzieci pomija ten etap i od razu wstaje przy meblach. Gdy maluch skupia się na nowej umiejętności ruchowej, czasem wolniej robi postępy w mówieniu, o czym piszemy w poradniku o tym, kiedy dziecko zaczyna mówić.
Po czym poznać, że dziecko zaraz zacznie chodzić?
Zwiastuny pojawiają się, zanim dziecko zrobi pierwsze kroki. Maluch:
- stoi przy meblach i przesuwa się wzdłuż nich bokiem,
- puszcza ręce i przez chwilę stoi bez podparcia,
- przysiada i wstaje bez pomocy dorosłego.
Jak wspierać naukę chodzenia w domu?
Najlepiej wspiera ją wolna, bezpieczna podłoga i czas na ćwiczenie własnym tempem. Ułóż w pokoju miękki dywan lub matę, przesuń meble tak, by dziecko miało czym się podciągać, i zostaw mu miejsce na upadki.
- Wybierz chodzik-pchacz, czyli stabilną zabawkę, którą maluch popycha przed sobą. Chodziki, w których dziecko siedzi, są odradzane dzieciom uczącym się chodzić.
- Zabezpiecz ostre rogi mebli i schowaj kable, do których dziecko dosięgnie.
- Nie prowadź malucha za ręce na siłę.
Jakie buty na pierwsze kroki?
W domu najlepsze jest chodzenie boso albo w antypoślizgowych skarpetkach. Buty służą ochronie stopy na zewnątrz: na chodniku, trawie czy w piaskownicy. Wybieraj but lekki, elastyczny i stabilny, który nie krępuje ruchów. Tabelę rozmiarów znajdziesz w poradniku o rozmiarach butów dziecięcych.
Kiedy zgłosić się do pediatry?
Brak samodzielnych kroków do ok. 18. miesiąca to powód do rozmowy z pediatrą, a nie powód do paniki. Górna granica okna WHO to 17,6 miesiąca. Wcześniej zapytaj lekarza, gdy:
- dziecko nie stoi z podparciem około 12. miesiąca,
- wyraźnie nie obciąża jednej nogi,
- utyka,
- stale chodzi na palcach,
- traci umiejętności, które już miało,
- chodzi inaczej po jednej stronie ciała.
Przyczyn tych sygnałów nie ustala się samodzielnie w domu. Ocenę i ewentualne skierowanie do fizjoterapeuty robi lekarz.
