Krótko
Niemowlak potrzebuje kilku prostych zabawek dopasowanych do etapu: do patrzenia (0-3 miesiące), chwytania i gryzienia (3-6) oraz ruchu i manipulowania (6-12). Zabawka nie powinna mieć elementów do połknięcia ani wiszących sznurków, a komora baterii powinna zamykać się na wkręt.
Ile zabawek potrzebuje niemowlak?
Kilka, dobranych do tego, co dziecko robi w danym momencie. W pierwszych tygodniach najciekawszą zabawką jest twarz rodzica: kontakt wzrokowy i rozmowa budują więź. W sklepie jest dużo, ale w domu wystarczy kilka.
Przy każdej zabawce pomagają trzy pytania:
- Czy pasuje do tego, co dziecko potrafi teraz, a nie za pół roku?
- Czy przechodzi test bezpieczeństwa: małe elementy, sznurki, baterie?
- Czy dziecko ma z nią co robić: patrzeć, chwytać, gryźć, przesuwać?
Zabawki dla noworodka i niemowlaka 0-3 miesiące
W tym wieku zabawki służą do patrzenia i słuchania, nie do kupowania na zapas. Sprawdzają się cztery rodzaje.
- Karty i książeczki kontrastowe, które od pierwszych tygodni wspierają skupianie wzroku.
- Miękka, lekka grzechotka, czyli pierwszy dźwięk do obserwowania.
- Lusterko odporne na stłuczenie, ustawione w zasięgu wzroku dziecka.
- Szeleszczące szmatki, które dają fakturę i dźwięk. Używaj ich razem z dzieckiem i nie zostawiaj go z nimi samego.
Dla dwumiesięcznego dziecka to w zupełności wystarczy.
Zabawki dla niemowlaka 3-6 miesięcy
Gryzaki sprawdzają się już przed ząbkowaniem, bo dziecko wkłada do buzi rączki i zabawki. Jeśli ząbkowanie mocno dziecku dokucza, zapytaj pediatrę, zamiast zgadywać. Skoro każda zabawka trafia do ust, musi dać się umyć, dlatego najlepiej wybierać te, które można wyprać lub wyszorować w całości.
W tym etapie dobrze działają:
- gryzaki,
- lekkie grzechotki, które dziecko utrzyma w małej dłoni,
- mata z łukiem i zawieszkami, po które dziecko uczy się sięgać,
- miękkie klocki, bezpieczne do chwytania i gryzienia.
Zabawka sensoryczna to po prostu taka, która pobudza dotyk, wzrok i słuch: ma wyraźną fakturę, kontrastowy wzór albo cichy dźwięk. Pluszaki i przytulanki dają poczucie bezpieczeństwa.
Zabawki dla niemowlaka 6-12 miesięcy
W tym okresie dziecko siada, pełza, raczkuje i wstaje, więc zabawki mają zachęcać do ruchu i ćwiczyć chwyt oraz koordynację ręka-oko. O tym, kiedy dziecko siada i zaczyna się poruszać, jest osobny tekst: kiedy dziecko siada.
Zabawkę połóż w niewielkiej odległości od dziecka, nawet gdy w 8. miesiącu ledwo pełza. Sięganie po nią motywuje do ruchu.
Na ten etap pasują:
- kostki do chwytania, przekładania i układania,
- sorter z dużymi elementami,
- piłka do turlania,
- książeczka kartonowa,
- zabawki do kąpieli.
Następny krok opisuje tekst o zabawkach dla rocznego dziecka.
Czego nie kupować na wyrost?
Unikaj zabawek z licznymi funkcjami i dźwiękami: niemowlak potrzebuje jednej rzeczy do zrobienia naraz. Zabawka z dziesięcioma funkcjami nie jest dziesięć razy lepsza, jest po prostu głośniejsza.
Co sprawdzić przed zabawą: małe elementy, sznurki, baterie, CE
Zanim zabawka trafi do dziecka, sprawdź pięć rzeczy.
- Małe elementy. Zabawki dla dzieci do 3 lat nie mogą mieć części, które dziecko może połknąć lub wciągnąć. Sprawdź też, czy oczka, guziki i koła dobrze się trzymają.
- Sznurki. Nie zostawiaj ich w łóżeczku ani nad dzieckiem bez nadzoru.
- Baterie. Zabawka z bateriami guzikowymi powinna mieć komorę zamkniętą na wkręt.
- Ślady zużycia. Pęknięcia, odpryski i luźne elementy to powód, żeby zabawkę wycofać.
- Oznaczenie CE i wiek na opakowaniu. Sprawdź, czy producent przewidział zabawkę dla dziecka w tym wieku.
CE to deklaracja producenta, że zabawka spełnia wymagania, a nie wynik badania niezależnego laboratorium. Znaczek uzupełnia więc własne sprawdzenie, ale go nie zastępuje.
Które zabawki są lepsze: drewniane czy plastikowe?
Liczy się wykonanie i brak odprysków, nie materiał. Drewniana zabawka z odłamanym kawałkiem i plastikowa z pęknięciem stwarzają ten sam problem.
Czy niemowlak musi mieć zabawki?
Nie. Wystarczą rozmowa, śpiew i bezpieczne przedmioty domowe, którymi dziecko bawi się pod nadzorem.
